9 Ağustos 2022 tarihinde açtığım bu başlıkta, Zonguldak / Ereğli ve Düzce / Yığılca bölgelerinde
aile işletmesi yapısında,
kapalı besi sistemiyle Kurban Bayramı’na yönelik besicilik yaptığımızı paylaşmıştım.
Bugün itibariyle geçen süreçte işletmelerimizi
büyüterek ve geliştirerek aşağıdaki noktaya gelmiş bulunuyoruz:
Güncel işletme kapasitemiz:
2 ayrı kapalı besi işletmesi
80 baş ve 45 baş büyükbaş hayvan bağlama kapasiteli ahırlar
Yıllık yaklaşık 50 büyükbaş hayvan kesim kapasitesi
Al-sat veya tacirlik değil, tamamen besiye dayalı üretim
Bu süreçte hem hayvan tedariği, hem de Kurban Bayramı pazarlaması konusunda sahada ciddi tecrübeler edindik; ancak sektörün içinde olan herkesin bildiği gibi her yıl yeni zorluklar ve değişkenler ortaya çıkıyor.- Bu başlık altında özellikle:
Hayvan temini (bölge seçimi, alım zamanı, kilo/yaş dengesi)- Kurban pazarlaması (doğrudan satış, yerinde kesim, müşteri beklentileri, fiyatlama)
- Aile işletmesi olarak sürdürülebilirlik
Yaptığımız Hatalar ve Aldığımız Dersler (Sahadan Tecrübeler)
Bu işi uzaktan anlatmak kolay ama ahıra girdiğinizde gerçekler farklı. Biz de bu süreçte hem para kaybettik hem zaman kaybettik; ama en önemlisi
ders aldık.
Hayvanı Ucuz Diye Almak En Büyük Hata
İlk yıllarda en büyük hatamız:
“Bu hayvan ucuz, alalım” mantığıydı.
Özellikle:
- Geçmişi bilinmeyen
- Bakımı zayıf
- Aile işletmesi çıkışı olmayan
hayvanlar besi sürecinde:
- Yemi iyi değerlendirmedi
- Geç toparladı
- Kurban döneminde müşteri karşısında bizi zorladı
Ders:
Ucuz hayvan değil, IRK hayvan kazandırıyor.
Bugün pahalı görünen hayvan, sezon sonunda daha az zarar ettiriyor.
Irk Hayvanla Çalışmak – Artısı Eksisi Net
Başlangıçta “ne bulursak alalım” dönemimiz oldu. Zamanla gördük ki ırk hayvanla çalışmak, besi işinin bel kemiği.
Irk Hayvan (Simental, Şarole kırması, Montofon vb.)
Artıları:
- Yemi daha iyi değerlendiriyor
- Canlı ağırlık artışı daha net
- Karkas randımanı yüksek
- Kurban müşterisinin gözüne hitap ediyor
Eksileri:
- Alım fiyatı yüksek
- İlk yatırım maliyeti fazla
- Yanlış bakımda zarar büyük
Ders:
Irk hayvan pahalı ama doğru bakılırsa daha öngörülebilir.
3 Tek Bölgeye Bağlı Kalmak Risk
Bir dönem hayvan alımını tek bölgeye bağladık. O yıl:
- Fiyat yükseldi
- Mal düştü
- Seçme şansımız azaldı
Ders:
Bugün:
- Yerel pazardan
- Doğu–Güneydoğu aile işletmelerinden
parça parça alım yapıyoruz.
Risk dağılıyor, kalite dengeleniyor.
Yem Kalitesi, Fiyattan Daha Önemli
Başta yem işinde “ucuz olsun” dedik:
- Kesif yemde kalite düştü
- Hayvan yemi iyi yemedi
- Günlük canlı ağırlık artışı geriledi
Sonra
SAKARYADAN’dan direkt fabrikaya döndük.
Ders:
Yemden kısarsan,
hayvan senden
karkasta kesiyor.
Kurban Satışı Son Haftaya Bırakılmaz
Eskiden:
- “Bayrama yakın satarız” dedik
Ama:
- Müşteri seçici oldu piyasada arz fazla talep düşük insanların alım gücü satış şeklinizde önemli rol oynuyor
- Fiyat pazarlığı arttı
- Stres yükseldi
Ders:
Bugün:
- Satışı erken başlatıyoruz
- Hayvanı gösteriyoruz
- Güven ilişkisi kuruyoruz
Bayram günü sadece kesime odaklanıyoruz.
Herkese Satış Yapılmaz
Başta:
- Gelen herkese “tamam” dedik
Sonuç:
- Pazarlık bitmedi
- Emeğin karşılığı tartışıldı
Ders:
Bugün:
- Kimle çalıştığımızı seçiyoruz
- Güveni olmayan müşteriyle ilerlemiyoruz
Bir müşteri kaybetmek, bazen kazançtır.
Aile İşletmesinde Disiplin Şart
Aile işletmesi demek:
- “Nasıl olsa biziz” demek değil
Disiplin olmazsa:
- Kayıt tutulmaz
- Maliyet kaçar
- Kâr sanılan şey erir
Ders:
Kimlik aile ama sistem
işletme sistemi.
Son Söz
Bu yazılanlar kitap bilgisi değil;
ahırda, pazarda, bayram sabahında öğrenildi
